Hyperventilatie

Stressoren
Het mechanisme dat hyperventilatie veroorzaakt, wordt gevoed door 'stressoren' (stress veroorzakende factoren). Bij stressoren kun je denken aan o.a. emotionele stress, stresshormonen en pepmiddelen. De stresshormonen, zoals adrenaline en cortisol blijken niet alleen een grote invloed te hebben op het ontstaan, maar ook op het in stand houden van hyperventilatie. Overbelasting, oververmoeidheid en angst zorgen ervoor dat het lichaam deze stresshormonen gaat aanmaken. Het lichaam bereidt zich voor op inspanning of irreëel gevaar. Gevolg bij veel mensen is dat zij vanzelf sneller gaan ademhalen en dat het hart sneller gaat kloppen.
Klachten
Bij hyperventilatie treedt er enige vernauwing van de bloedvaten op waardoor er minder zuurstof bij de organen en weefsels terechtkomt. De vernauwing van de bloedvaten geeft bijwerkingen die niet prettig zijn, zoals klachten van het centraal zenuwstelsel: hoofdpijn, duizeligheid en concentratiestoornissen. Gelukkig zijn deze bijwerkingen onschadelijk en zij leiden zelden tot flauwvallen. Er worden in het lichaam meer beschermingsmaatregelen getroffen die bijwerkingen veroorzaken. Zo wordt o.a. meer melkzuur geproduceerd, wat vermoeide spieren veroorzaakt. Veel mensen melden zware benen of papbenen te hebben. Bovendien verandert het calciumgehalte in het bloed, wat kan leiden tot samentrekken van de spieren. Men voelt dit als een verkramping, een verdoofd gevoel en trillen. Ook loopt de prikkelgeleiding via de zenuwen anders. Hierdoor kan men het gevoel hebben de wereld in een roes te beleven. Er kunnen ook concentratieproblemen optreden. De klachten kunnen dus zeer gevarieerd zijn, zoals u ook in de lijst van klachten kunt zien. Soortgelijke klachten kunnen echter ook ontstaan in combinatie met andere stoornissen die gepaard gaan met stress, angst of pijn, met houdingsproblemen en bij verslaving aan alcohol of medicijnen. Artsen spreken dan van onbegrepen lichamelijke klachten. Al deze verschijnselen roepen vervolgens weer angst op, die de hyperventilatie op zijn beurt versterkt. Daarmee is de vicieuze cirkel van het hyperventilatiesyndroom gesloten. Hyperventilatie kan overal in het lichaam klachten veroorzaken. Het aantal symptomen is bijna onbeperkt en elke hyperventilatiepatiënt is hierin uniek. Er zijn nagenoeg geen hyperventilatiepatiënten met precies dezelfde klachten.
Hyperventilatie door het ervaren van stress:
Gevoelens van kwaadheid, woede, teleurstelling, verdriet of angst, bijvoorbeeld bij relatieproblemen of bij moeilijkheden op het werk, kunnen de oorzaak zijn van hyperventilatie. Maar ook overbelasting en onverwerkte emoties uit het verleden kunnen deze klachten veroorzaken. De klachten kunnen verergeren na de eerste, onverwachte aanval van hyperventilatie. Er ontstaat angst voor herhaling. Dikwijls worden dan plaatsen gemeden, waar ooit een hyperventilatieaanval optrad. Op den duur kan zich zo een fobie ontwikkelen. Dit geldt gelukkig niet voor elke hyperventilatiepatiënt.
Acute hyperventilatie
Bij een hyperventilatieaanval kan de ademhaling hoorbaar versnellen. Vaak kan men deze ook niet meer onder controle houden. Het hart kan sneller gaan kloppen en men heeft soms het gevoel dat het hart een slag overslaat. Men gaat transpireren en wordt bleek. Er ontstaat angst. Het vermoeden rijst dat er iets ernstigs - misschien wel een hartaanval - gaande is en dat men dood gaat. Handen en voeten kunnen gaan tintelen, de mond kan droog worden. Ook komen duizeligheid, wazig of dubbel zien en flauwvallen voor. Helder denken is niet meer mogelijk. Zonder dat daar enige aanleiding toe is, kan men gaan lachen of huilen. Paniek overheerst op dat moment alles. Na verloop van tijd houdt het echter vanzelf op. Vaak is men daarna erg moe.
Chronische hyperventilatie
Naast de acute vorm van hyperventilatie bestaat er ook een chronische vorm. Chronische hyperventilatie is minder spectaculair en daardoor ook minder eenvoudig te herkennen. Maar deze vorm van hyperventilatie komt op grotere schaal voor dan acute hyperventilatie. Chronische hyperventilatie wordt gekenmerkt door vage klachten, die echter constant aanwezig kunnen zijn. Dit is logisch omdat men bijna de hele dag 'onbewust' aan het hyperventileren is. Het duurt meestal erg lang voordat ontdekt wordt dat men lijdt aan chronische hyperventilatie, want de klachten die erbij optreden kunnen ook vele andere oorzaken hebben. Wanneer dan eindelijk de diagnose hyperventilatie wordt gesteld, hebben mensen door onwetendheid vaak al angsten als ziektevrees opgebouwd.